Từ hộ kinh doanh chuyển đổi lên doanh nghiệp là lựa chọn cần thiết khi có nhu cầu mở rộng quy mô hay muốn có được nhiều cơ hội phát triển hơn. Hộ kinh doanh (HKD) khi hoạt động ở loại hình mới sẽ có được nhiều lợi ích nhưng cũng gặp không ít thách thức và các vấn đề quan trọng cần lưu ý. Cùng Luật và kế toán Việt Mỹ Law tìm hiểu ngay thông tin dưới đây để chủ động trong vấn đề thủ tục hành chính hay thuế, đảm bảo doanh nghiệp hoạt động ổn định, hợp pháp.
Quy định về việc hộ kinh doanh chuyển đổi lên doanh nghiệp được nêu rõ trong các Nghị định và Luật sau:
Trong quá trình hoạt động, không có quy định pháp lý bắt buộc hộ kinh doanh phải chuyển đổi lên doanh nghiệp. Tuy nhiên, khi xuất hiện các dấu hiệu dưới đây, việc nâng cấp lên mô hình doanh nghiệp thường là bước đi phù hợp và cần thiết cho sự phát triển xa hơn.
(1) Quy mô lao động và doanh thu đã vượt ngưỡng phù hợp với hộ kinh doanh
Tại Điều 79 Nghị định 01/2021/NĐ-CP quy định hộ kinh doanh không còn bị giới hạn về số lượng lao động nữa. Theo tiêu chí xác định doanh nghiệp siêu nhỏ, nếu cơ sở kinh doanh sử dụng bình quân trên 10 lao động có tham gia bảo hiểm xã hội hoặc doanh thu tăng cao, mô hình hộ kinh doanh sẽ dần bộc lộ nhiều hạn chế.
Cụ thể:
– Trong lĩnh vực nông nghiệp, công nghiệp và xây dựng, doanh thu vượt 3 tỷ đồng/năm hoặc tổng nguồn vốn trên 3 tỷ đồng;
– Trong lĩnh vực thương mại, dịch vụ, doanh thu vượt 10 tỷ đồng/năm.
Khi quy mô đã tiệm cận hoặc vượt các ngưỡng này, việc chuyển đổi giúp hoạt động kinh doanh ổn định và phù hợp hơn về mặt pháp lý.
(2) Nhu cầu minh bạch tài chính ngày càng cao
Hộ kinh doanh thường gặp khó khăn khi tham gia các hợp đồng lớn, đặc biệt với doanh nghiệp quy mô lớn hoặc đối tác nước ngoài. Phần lớn các đối tác này yêu cầu tư cách pháp nhân rõ ràng và hệ thống kế toán minh bạch, điều mà mô hình doanh nghiệp đáp ứng tốt hơn.
(3) Phát sinh nhu cầu khấu trừ, hoàn thuế GTGT đầu vào
Khi chi phí đầu vào lớn và có hóa đơn GTGT hợp lệ, việc chuyển sang doanh nghiệp và áp dụng phương pháp khấu trừ thuế giúp giảm đáng kể số thuế phải nộp, tối ưu dòng tiền và chi phí hợp pháp.
(4) Mong muốn mở rộng quy mô và ngành nghề kinh doanh
Một số lĩnh vực như bất động sản, tài chính, bảo hiểm, kiểm toán, tư vấn chuyên ngành… không cho phép hộ kinh doanh hoạt động. Việc chuyển đổi lên doanh nghiệp là điều kiện bắt buộc nếu muốn mở rộng ngành nghề hoặc tham gia các lĩnh vực này.
(5) Nhu cầu bảo vệ tài sản cá nhân
Hộ kinh doanh chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của chủ hộ. Trong khi đó, mô hình doanh nghiệp (đặc biệt là công ty TNHH) giúp giới hạn trách nhiệm trong phạm vi vốn góp, giảm thiểu rủi ro ảnh hưởng đến tài sản cá nhân khi xảy ra tranh chấp hoặc thua lỗ.
(6) Định hướng phát triển lâu dài và bền vững
Chuyển đổi lên doanh nghiệp là bước đi quan trọng để xây dựng thương hiệu, tiếp cận vốn vay ngân hàng, thu hút đối tác và tham gia các chương trình hỗ trợ của Nhà nước. Đây cũng là nền tảng để hoạt động kinh doanh phát triển bài bản và bền vững hơn trong dài hạn.
Khi HKD chuyển đổi thành doanh nghiệp sẽ nhận được không ít lợi ích nhưng cũng đối mặt với nhiều hạn chế cần cân nhắc.
Theo quy định mới tại Luật Thuế Thu nhập doanh nghiệp 2025 (hiệu lực từ 01/10/2025), Nghị quyết 68-NQ/TW và Nghị quyết 198/2025/QH15, hộ kinh doanh khi chuyển đổi sang doanh nghiệp sẽ được hưởng nhiều chính sách ưu đãi quan trọng về thuế, phí và hỗ trợ phát triển.
Trước hết, lệ phí môn bài sẽ chính thức bị bãi bỏ từ ngày 01/01/2026, giúp doanh nghiệp giảm một khoản chi phí cố định hằng năm ngay từ khi bắt đầu hoạt động.
Về thuế thu nhập doanh nghiệp, các doanh nghiệp hình thành từ hộ kinh doanh được hưởng mức ưu đãi cao trong giai đoạn đầu:
– Doanh nghiệp nhỏ và vừa được miễn 100% thuế thu nhập doanh nghiệp trong 3 năm đầu kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu.
– Một số doanh nghiệp có quy mô doanh thu phù hợp còn được áp dụng thuế suất ưu đãi thấp hơn mức phổ thông, góp phần giảm áp lực thuế trong giai đoạn ổn định hoạt động.
Đối với doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, chính sách ưu đãi còn mở rộng hơn:
– Miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 2 năm đầu, sau đó giảm 50% số thuế phải nộp trong 4 năm tiếp theo đối với thu nhập từ hoạt động khởi nghiệp sáng tạo.
– Miễn thuế thu nhập cá nhân và thuế thu nhập doanh nghiệp đối với thu nhập từ chuyển nhượng cổ phần, phần vốn góp, quyền góp vốn.
– Chuyên gia, nhà khoa học làm việc cho doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo được miễn thuế thu nhập cá nhân trong 2 năm và giảm 50% trong 4 năm tiếp theo đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công.
Ngoài các ưu đãi về thuế, doanh nghiệp chuyển đổi từ hộ kinh doanh còn được hỗ trợ phi tài chính, bao gồm:
– Cung cấp miễn phí nền tảng số, phần mềm dùng chung;
– Hỗ trợ tư vấn pháp lý, kế toán, thuế, nhân sự;
– Tham gia các chương trình đào tạo quản trị doanh nghiệp dành cho doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ và hộ kinh doanh chuyển đổi.
Nhìn chung, các chính sách trên cho thấy Nhà nước đang tạo điều kiện thuận lợi để hộ kinh doanh chuyển đổi lên doanh nghiệp một cách an toàn, tiết kiệm chi phí và phát triển bền vững hơn trong dài hạn.
Việc chuyển từ hộ kinh doanh lên doanh nghiệp mang lại nhiều cơ hội phát triển, nhưng đồng thời cũng đặt ra không ít thách thức trong quản lý, tuân thủ pháp luật và vận hành tài chính. Nếu không chuẩn bị kỹ, doanh nghiệp rất dễ gặp áp lực về chi phí, thủ tục và rủi ro pháp lý trong giai đoạn đầu.
| Nghĩa vụ thuế và cách tính thuế phức tạp hơn | Sau khi chuyển đổi, doanh nghiệp phải thực hiện đầy đủ các sắc thuế như thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế thu nhập cá nhân cho người lao động. Không giống hộ kinh doanh nộp thuế khoán hoặc theo tỷ lệ, doanh nghiệp phải kê khai, quyết toán định kỳ và tuân thủ đúng quy định về chi phí được trừ, hóa đơn, chứng từ. |
| Yêu cầu bắt buộc về kế toán và báo cáo tài chính | Doanh nghiệp phải tổ chức hệ thống sổ sách kế toán, lập báo cáo tài chính năm, sử dụng chữ ký số và hóa đơn điện tử. Chế độ kế toán – thuế của doanh nghiệp chặt chẽ hơn nhiều, đòi hỏi phải theo dõi số liệu thường xuyên và đúng chuẩn mực kế toán. |
| Tuân thủ pháp luật lao động và bảo hiểm xã hội | So với hộ kinh doanh, doanh nghiệp phải tuân thủ đầy đủ hơn các quy định về hợp đồng lao động, tiền lương, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và bảo hiểm thất nghiệp. Việc tuyển dụng, chấm dứt hợp đồng hoặc xử lý tranh chấp lao động đều phải theo quy trình pháp lý rõ ràng. |
| Gia tăng thủ tục hành chính và chi phí tuân thủ | Doanh nghiệp có thể phát sinh thêm các nghĩa vụ liên quan đến phòng cháy chữa cháy, điều kiện kinh doanh, môi trường hoặc báo cáo chuyên ngành tùy lĩnh vực hoạt động. Những yêu cầu này làm tăng chi phí và đòi hỏi doanh nghiệp phải có kế hoạch quản trị bài bản ngay từ đầu. |
Muốn chuyển đổi loại hình kinh doanh từ HKD lên doanh nghiệp cần tiến hành thủ tục theo đúng trình tự, đảm bảo tuân thủ theo quy định được ban hành. Theo đó, HKD cần chuẩn bị hồ sơ với các giấy tờ gồm:
Để hoàn tất thủ tục hộ kinh doanh chuyển đổi lên doanh nghiệp cần tiến hành nộp hồ sơ tại Phòng đăng ký kinh doanh (ĐKKD)thuộc tỉnh/thành phố đặt trụ sở chính hoặc thực hiện nộp hồ sơ online tại Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp.
Hồ sơ sau khi cơ quan chức năng tiếp nhận sẽ giải quyết trong 05 – 07 ngày làm việc. Nếu hồ sơ hợp lệ, phòng ĐKKD sẽ cấp Chứng nhận đăng ký doanh nghiệp. Nếu hồ sơ thiếu sót thông tin hay cần sửa đổi, cơ quan chức năng này sẽ gửi văn bản thông báo với lý do từ chối xét duyệt cụ thể.
Hộ kinh doanh chuyển đổi lên doanh nghiệp
Xem thêm: Hướng dẫn chuyển đổi hộ kinh doanh lên doanh nghiệp
Trước khi hộ kinh doanh chuyển lên doanh nghiệp cần nắm rõ các thông tin quan trọng về thuế và các việc cần làm sau chuyển đổi như sau.
Khi hoàn tất thủ tục chuyển đổi và có được Chứng nhận kinh doanh, doanh nghiệp cần tiến hành các công việc sau:
1. HKD có thể giữ mã số thuế cũ khi đã chuyển đổi thành doanh nghiệp không?
| Không. Doanh nghiệp mới sẽ có mã số thuế mới. Mã số cũ sẽ chấm dứt hiệu lực và chuyển thành mã số thuế cá nhân của chủ HKD. |
2. Khi chuyển thành doanh nghiệp có cần thuê kế toán và dùng hóa đơn điện tử không?
| Có. Doanh nghiệp phải có người phụ trách các công việc liên quan tới sổ sách kế toán – thuế và việc dùng hóa đơn điện tử trong giao dịch là bắt buộc. |
3. HKD chuyển đổi lên doanh nghiệp phải nộp những loại thuế nào?
| Thuế TNDN, lệ phí môn bài (bãi bỏ từ ngày 01/01/2026), thuế GTGT, thuế xuất nhập khẩu, thuế TNCN, các loại thuế đặc biệt (bảo vệ môi trường,…). |
4. Việc chuyển đổi thành doanh nghiệp có ảnh hưởng tới hoạt động kinh doanh hiện tại của HKD không?
| Có. Lựa chọn này sẽ thay đổi rất lớn đối với hoạt động kinh doanh, chủ yếu là về kế toán, pháp lý và quản trị doanh nghiệp. |
Tạm kết
Có thể thấy, việc hộ kinh doanh chuyển đổi lên doanh nghiệp được xem là bước đi mang tính chiến lược, hỗ trợ chủ thể chuẩn hóa về mặt pháp lý cũng như tối ưu chi phí thuế, tận dụng tốt lợi ích và hạn chế tối đa các rủi ro sau khi chuyển đổi. Đặc biệt, với khung pháp lý mới được ban hành tại Nghị định 168/2025/NĐ-CP sẽ tạo nhiều điều kiện giúp HKD chuyển đổi thuận lợi. Nếu chủ HKD đang có ý định làm thủ tục này nhưng chưa nắm rõ quy định và e ngại các rắc rối về thủ tục hãy liên hệ Luật và kế toán Việt Mỹ Law ngay. Chúng tôi đảm bảo hỗ trợ trọn gói thủ tục chuyển đổi nhanh chóng, tiết kiệm, đảm bảo hợp pháp.
Liên hệ với chúng tôi ngay để được tư vấn miễn phí 24/7.
Giải pháp luật doanh nghiệp tối ưu, đồng hành cùng bạn
Việt Mỹ Law cung cấp dịch vụ pháp lý, tư vấn luật, thành lập doanh nghiệp, giấy phép kinh doanh và hỗ trợ pháp luật trọn gói. Uy tín – Nhanh chóng – Đúng luật.
HOTLINE: 0989 699 287 (HỖ TRỢ 24/7)
Chuyên gia Lê Lưu Liên có hơn 20 năm kinh nghiệm quản trị doanh nghiệp, tư vấn, hỗ trợ pháp lý, thuế và cố vấn chiến lược. Luật sư Lê Lưu Liên là một chuyên gia đầu ngành trong lĩnh lực Luật và kế toán tại Việt Nam, người sáng lập thương hiệu Luật và kế toán Sao Kim đã nhượng quyền thương hiệu thành công hơn 30 chi nhánh toàn quốc. Sao Kim là thương hiệu duy nhất của Việt Nam đủ uy tín để nhượng quyền và thành công trong lĩnh vực Luật và Kế toán.
