Quốc hội đã thông qua việc nâng ngưỡng doanh thu miễn thuế hộ kinh doanh lên mức 500 triệu đồng/năm. Đây là tin vui, đồng nghĩa với việc hàng triệu hộ kinh doanh không cần nộp thuế GTGT và TNCN từ ngày 01/01/2026, chấm dứt hoàn toàn cơ chế thuế khoán truyền thống. Điều này đặt ra câu hỏi then chốt: Hộ kinh doanh có doanh thu bao nhiêu không cần đóng thuế và cơ chế quản lý thuế mới sẽ vận hành như thế nào? Bài viết chuyên sâu này sẽ cung cấp phân tích chi tiết, dựa trên căn cứ pháp lý mới nhất (Luật Thuế TNCN 2025 và Quyết định 3389/QĐ-BTC), giúp chủ hộ kinh doanh nắm bắt kịp thời các thay đổi, tối ưu nghĩa vụ thuế và chuẩn bị sẵn sàng cho kỷ nguyên kê khai minh bạch.
Sự ra đời của Luật Thuế TNCN (sửa đổi) 2025 được coi là cột mốc quan trọng nhất trong quản lý thuế đối với khu vực kinh tế hộ gia đình trong nhiều năm qua. Nó không chỉ là một sự điều chỉnh về con số, mà còn là sự thay đổi căn bản về triết lý quản lý, khuyến khích sự phát triển của các hoạt động kinh doanh quy mô nhỏ.
Căn cứ pháp lý:
Hiệu lực: Từ ngày 01/01/2026.
Ngày 17/5/2025, Quốc hội đã chính thức thông qua Nghị quyết 198/2025/QH15 về một số cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân. Văn bản này quy định rõ: Hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh sẽ không áp dụng phương pháp khoán thuế từ ngày 01/01/2026, thay vào đó, họ sẽ nộp thuế theo quy định của pháp luật về quản lý thuế.
Đồng thời, Bộ Tài chính cũng cụ thể hóa mục tiêu này thông qua Quyết định 3389/QĐ-BTC, nêu rõ sự cần thiết phải đảm bảo hộ kinh doanh chuyển sang áp dụng phương pháp tự khai, tự nộp thuế ngay từ ngày 01/01/2026.
Như vậy, kể từ ngày 01/01/2026, hình thức thuế khoán đối với hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh sẽ chính thức bị loại bỏ.
Theo Nghị quyết 198/2025/QH15, từ 2026 chính thức xóa bỏ lệ phí môn bài đối với tất cả doanh nghiệp, hộ kinh doanh.
Từ 1/1/2026, tất cả hộ kinh doanh từ 500 triệu/ năm trở xuống, đều được miễn Thuế thu nhập cá nhân và Thuế giá trị gia tăng:
Theo thống kê của Bộ Tài chính, sự điều chỉnh này tác động tích cực đến khoảng 90% số lượng HKD hiện có, giúp họ tiết kiệm hàng nghìn tỷ đồng chi phí thuế và chi phí tuân thủ hàng năm. Sự đảm bảo rằng hộ kinh doanh không cần nộp thuế dưới ngưỡng này là một động lực mạnh mẽ để khởi nghiệp và phát triển quy mô nhỏ.
Mặc dù được gọi là “miễn thuế”, các chủ hộ kinh doanh không cần nộp thuế vẫn cần hiểu rõ các trách nhiệm pháp lý đi kèm để tránh bị phạt hành chính và đảm bảo tính minh bạch.
Về mặt kỹ thuật và thuật ngữ thuế quan, doanh thu dưới 500 triệu đồng được xếp vào nhóm “Không chịu thuế” (áp dụng đối với các cá nhân có hoạt động sản xuất, kinh doanh có mức doanh thu dưới ngưỡng quy định để không phải kê khai nộp thuế). Tuy nhiên, đối với người dân, thuật ngữ “miễn thuế” phổ biến hơn vì kết quả cuối cùng là không phải nộp tiền thuế vào ngân sách nhà nước.
Cách xác định doanh thu: Doanh thu được tính là tổng doanh thu chịu thuế phát sinh trong năm dương lịch. Đối với các HKD mới thành lập hoặc hoạt động không đủ 12 tháng, doanh thu thực tế phải được quy đổi để xác định xem có vượt ngưỡng doanh thu miễn thuế hộ kinh doanh 500 triệu hay không.
Đây là điểm thường gây hiểu lầm. Nhiều HKD cho rằng được miễn thuế thì không cần làm bất cứ thủ tục nào. Tuy nhiên, để cơ quan thuế kiểm soát và xác định chính xác ai là hộ kinh doanh không cần nộp thuế, nghĩa vụ hành chính vẫn phải được thực hiện:
| Vẫn phải làm hồ sơ khai thuế | HKD vẫn phải nộp hồ sơ khai thuế (Tờ khai) để cơ quan thuế có cơ sở dữ liệu theo dõi doanh thu thực tế, đặc biệt là theo dõi xem HKD đó có vượt ngưỡng doanh thu miễn thuế hộ kinh doanh 500 triệu đồng hay không. |
| Trách nhiệm về hóa đơn | Dù không phải nộp thuế GTGT, HKD vẫn phải lập và giao hóa đơn, chứng từ cho người mua nếu họ yêu cầu (đặc biệt là hóa đơn điện tử). Việc từ chối cung cấp hóa đơn là hành vi vi phạm pháp luật về quản lý thuế. |
Cùng với việc nâng ngưỡng doanh thu miễn thuế hộ kinh doanh, một thay đổi đáng chú ý khác là việc bãi bỏ Lệ phí Môn bài từ 2026.
Tác động: Lệ phí Môn bài (từng áp dụng mức từ 300.000 VNĐ đến 3.000.000 VNĐ tùy mức vốn/doanh thu) sẽ không còn là gánh nặng chi phí cố định hàng năm. Điều này càng củng cố thêm lợi ích cho nhóm hộ kinh doanh không cần nộp thuế dưới 500 triệu.
Hành động cần làm ngay: Đối với các HKD mới thành lập, cần nắm vững 10 việc cần làm ngay sau khi thành lập hộ kinh doanh để đảm bảo tuân thủ các thủ tục ban đầu.
Theo Đề án ban hành kèm Quyết định 3389/QĐ-BTC, cơ chế quản lý thuế mới sẽ chia HKD thành 03 nhóm rõ rệt, chấm dứt hoàn toàn cơ chế thuế khoán và chuyển sang mô hình kê khai. Việc phân nhóm này quyết định hộ kinh doanh có doanh thu bao nhiêu không cần đóng thuế và phải áp dụng phương pháp kê khai nào.
Hộ kinh doanh được chia làm 3 nhóm để quản lý thuế theo phương pháp tự kê khai
Đây là nhóm được hưởng lợi ích lớn nhất và cũng là nhóm được quản lý đơn giản nhất.
– Nghĩa vụ Thuế: Miễn thuế Giá trị gia tăng (GTGT) và Thuế Thu nhập Cá nhân (TNCN). Toàn bộ nhóm hộ kinh doanh không cần nộp thuế này chiếm đại đa số (khoảng 90%) HKD trên cả nước.
– Kê khai: Vẫn phải thực hiện kê khai định kỳ, nhưng quy trình đơn giản, có thể lựa chọn kê khai 02 lần/năm (đầu năm và giữa hoặc cuối năm) hoặc chọn thời điểm phù hợp. Điều này giảm thiểu tần suất làm việc với cơ quan thuế.
– Sổ sách: Không bắt buộc áp dụng sổ sách kế toán phức tạp. Việc ghi chép sổ sách chủ yếu phục vụ cho mục đích quản lý nội bộ và để đối chiếu khi cơ quan thuế yêu cầu.
Nhóm này là những HKD có quy mô đang phát triển. Họ đã vượt qua ngưỡng doanh thu miễn thuế hộ kinh doanh 500 triệu đồng nhưng chưa đủ lớn để phải chuyển sang mô hình quản lý phức tạp như doanh nghiệp.
– Kê khai: Bắt buộc thực hiện kê khai 04 lần/năm (theo quý). Việc này yêu cầu HKD phải chú trọng hơn vào việc tổng hợp doanh thu theo định kỳ.
– Quy định về Hóa đơn điện tử (HĐĐT): Quy định này nhằm thúc đẩy chuyển đổi số và minh bạch hóa giao dịch:
Nguyên tắc tính thuế: Đối với nhóm hộ kinh doanh này, cả Thuế TNCN và Thuế GTGT đều được phép chọn 1 trong 2 cách tính thuế:
| Cách 1: Tiếp tục tính thuế trực tiếp trên doanh thu, nhưng chỉ tính trên phần doanh thu vượt ngưỡng 500 triệu đồng. Điều này tạo ra sự công bằng, tránh đánh thuế toàn bộ doanh thu chỉ vì vượt ngưỡng một chút.
Công thức: Thuế TNCN phải nộp = ( Doanh thu thực tế – 500 triệu ) x Thuế suất (%) Trong đó, thuế suất tương ứng:
|
| Cách 2: Tính thuế TNCN dựa trên lợi nhuận
Công thức: Thuế TNCN phải nộp = (Doanh thu – Chi phí hợp lý) x 15% |
| Cách 1: Tính thuế trực tiếp trên doanh thu, chỉ tính trên phần doanh thu vượt 500 triệu
Công thức: Thuế GTGT phải nộp = Doanh thu chịu thuế × Tỷ lệ GTGT ( %) Trong đó, thuế suất tương ứng:
Xem thêm: Thuế suất hộ kinh doanh/ cá nhân kinh doanh 2026 |
| Cách 2: Phương pháp khấu trừ Thuế GTGT (tự nguyện đăng ký)
Công thức: Thuế GTGT phải nộp = Thuế GTGT đầu ra – Thuế GTGT đầu vào. – Điều kiện áp dụng:
|
Đây là nhóm HKD có quy mô lớn, hoạt động gần như một doanh nghiệp nhỏ và được quản lý thuế tương tự.
– Điều kiện chuyển nhóm: Hộ kinh doanh đạt doanh thu trên 3 tỷ đồng trong 02 năm liên tiếp sẽ chuyển sang nhóm này.
| Cách 1: Tính thuế trực tiếp trên doanh thu, chỉ tính trên phần doanh thu vượt ngưỡng 500 triệu đồng.
Công thức: Thuế TNCN phải nộp = ( Doanh thu thực tế – 500 triệu ) x Thuế suất (%) Trong đó, thuế suất tương ứng:
Xem thêm: Thuế suất hộ kinh doanh/ cá nhân kinh doanh 2026 |
| Cách 2: Tính thuế TNCN dựa trên lợi nhuận. Với nhóm này chia làm 2 nhóm nhỏ. HKD có doanh thu từ 3 -50 tỷ và HKD có doanh thu trên 50 tỷ.
Công thức:
|
– Thuế GTGT (Tính theo phương pháp khấu trừ): Bắt buộc áp dụng phương pháp khấu trừ thuế GTGT. Điều này cho phép HKD trừ đi thuế GTGT đầu vào (đã nộp khi mua hàng hóa, dịch vụ) khỏi thuế GTGT đầu ra (thu từ người tiêu dùng).
– Công thức:
| Thuế GTGT phải nộp = Thuế GTGT đầu ra – Thuế GTGT đầu vào |
Xem thêm: Cách tính thuế hộ kinh doanh 2026 mới nhất
Thương mại điện tử là lĩnh vực có tốc độ tăng trưởng nhanh, và việc áp dụng ngưỡng 500 triệu đồng cũng có tác động lớn đến các HKD kinh doanh online.
Quy định hộ kinh doanh không cần nộp thuế khi doanh thu dưới 500 triệu áp dụng cho tổng doanh thu của HKD, bao gồm cả doanh thu truyền thống và doanh thu từ Sàn Thương mại điện tử (TMĐT) như Shopee, Lazada, Tiki.
Ví dụ: Nếu HKD có doanh thu 300 triệu từ cửa hàng truyền thống và 250 triệu từ bán hàng trên Sàn TMĐT, tổng doanh thu là 550 triệu. HKD này đã vượt ngưỡng 500 triệu và thuộc diện chịu thuế theo Nhóm 2 (tính thuế trên 50 triệu vượt ngưỡng).
Đối với hoạt động kinh doanh trên sàn, cơ quan thuế có cơ chế yêu cầu Sàn TMĐT khấu trừ và nộp thay thuế đối với các cá nhân, HKD bán hàng trên sàn đó.
Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh đã được các sàn thương mại điện tử khấu trừ, kê khai, nộp thay số thuế GTGT, số thuế TNCN thì không phải khai, nộp thuế đối với các hoạt động kinh doanh trên
Đối với các hộ kinh doanh và cá nhân có hoạt động kinh doanh trên các sàn thương mại điện tử hoặc nền tảng số không có chức năng thanh toán (ví dụ: bán hàng online qua Facebook, Zalo, v.v.), họ sẽ phải trực tiếp thực hiện việc kê khai và nộp thuế. Điều này có nghĩa là các hộ, cá nhân kinh doanh này phải tự chủ động kê khai theo tháng hoặc quý. Trường hợp hoạt động kinh doanh của họ không thường xuyên, việc kê khai có thể thực hiện theo từng lần phát sinh giao dịch.
1. Ngưỡng 500 triệu/ năm áp dụng chính thức từ khi nào?
| Ngưỡng doanh thu miễn thuế hộ kinh doanh 500 triệu đồng/năm được quy định trong Luật Thuế TNCN (sửa đổi) 2025 và có hiệu lực chính thức từ ngày 01/01/2026. Từ thời điểm này, không còn áp dụng ngưỡng 100 triệu đồng/năm. |
2. Hộ kinh doanh không cần nộp thuế có cần đăng ký mã số thuế không?
| Có. Dù thuộc diện hộ kinh doanh không cần nộp thuế (doanh thu dưới 500 triệu), HKD vẫn là một đơn vị kinh doanh hợp pháp và bắt buộc phải đăng ký mã số thuế và đăng ký kinh doanh theo quy định hiện hành. Mã số thuế là định danh để cơ quan thuế quản lý và theo dõi doanh thu của HKD. |
3. Hộ kinh doanh có doanh thu dưới 500 triệu có cần xuất hóa đơn GTGT không?
| Về nguyên tắc là không. HKD dưới ngưỡng 500 triệu đồng không phải nộp thuế GTGT.
Tuy nhiên, nếu khách hàng là doanh nghiệp và yêu cầu hóa đơn (để họ được khấu trừ chi phí), HKD vẫn cần lập hóa đơn (dùng hóa đơn lẻ của cơ quan thuế) để kê khai doanh thu, dù không phải nộp thuế. |
4. Nếu tôi kinh doanh online (TMĐT) thì có được áp dụng ngưỡng 500 triệu không?
| Có. Ngưỡng 500 triệu áp dụng cho tổng doanh thu của HKD từ tất cả các kênh (cửa hàng, online, đại lý…). Nếu tổng doanh thu dưới 500 triệu, bạn thuộc nhóm hộ kinh doanh không cần nộp thuế (miễn thuế). |
5. HKD thuộc Nhóm 3 (trên 3 tỷ) có được chọn phương pháp tính thuế theo tỷ lệ trên doanh thu không?
| Không. Theo Quyết định 3389/QĐ-BTC, HKD thuộc Nhóm 3 có doanh thu trên 3 tỷ đồng (trong 2 năm liên tiếp) sẽ phải áp dụng phương pháp khấu trừ thuế GTGT và tính thuế TNCN trên lợi nhuận (17%). Việc này yêu cầu phải kê khai chi phí hợp lý. |
Tạm kết
Việc nâng ngưỡng doanh thu miễn thuế hộ kinh doanh lên 500 triệu đồng/năm là một sự thay đổi mang tính cách mạng, mở ra kỷ nguyên mới cho khu vực kinh tế hộ gia đình tại Việt Nam. Nó giải quyết triệt để nỗi lo hộ kinh doanh có doanh thu bao nhiêu không cần đóng thuế và mang lại lợi ích tài chính trực tiếp, giúp HKD quy mô nhỏ có thêm nguồn lực để phát triển.
Tuy nhiên, lợi ích luôn đi kèm với trách nhiệm. Việc bãi bỏ thuế khoán và chuyển sang kê khai đòi hỏi tất cả HKD phải chuẩn bị về hệ thống quản lý, sổ sách và hóa đơn.
Lời khuyên từ Việt Mỹ Law: Chủ HKD cần chủ động nắm vững cách nộp thuế kê khai hộ kinh doanh và lựa chọn phương pháp tính thuế phù hợp ngay từ bây giờ. Đừng để đến năm 2026 mới bắt đầu.
Để đảm bảo tuân thủ tuyệt đối quy định thuế mới, tránh rủi ro bị ấn định thuế và tối ưu hóa lợi ích tài chính, hãy liên hệ với Việt Mỹ Law ngay hôm nay. Chúng tôi cung cấp dịch vụ tư vấn trọn gói về thủ tục kê khai, chuyển đổi mô hình quản lý và hỗ trợ nộp thuế kê khai hộ kinh doanh chính xác, an toàn nhất.
Hãy Liên hệ với chúng tôi ngay để được tư vấn miễn phí 24/7.
Giải pháp luật doanh nghiệp tối ưu, đồng hành cùng bạn
Việt Mỹ Law cung cấp dịch vụ pháp lý, tư vấn luật, thành lập doanh nghiệp, giấy phép kinh doanh và hỗ trợ pháp luật trọn gói. Uy tín – Nhanh chóng – Đúng luật.
HOTLINE: 0989 699 287 (HỖ TRỢ 24/7)
Chuyên gia Lê Lưu Liên có hơn 20 năm kinh nghiệm quản trị doanh nghiệp, tư vấn, hỗ trợ pháp lý, thuế và cố vấn chiến lược. Luật sư Lê Lưu Liên là một chuyên gia đầu ngành trong lĩnh lực Luật và kế toán tại Việt Nam, người sáng lập thương hiệu Luật và kế toán Sao Kim đã nhượng quyền thương hiệu thành công hơn 30 chi nhánh toàn quốc. Sao Kim là thương hiệu duy nhất của Việt Nam đủ uy tín để nhượng quyền và thành công trong lĩnh vực Luật và Kế toán.
