Hộ kinh doanh nào không cần đăng ký kinh doanh mới nhất 2026

Khi bắt đầu một hoạt động kinh doanh nhỏ lẻ, nhiều cá nhân thường băn khoăn hộ kinh doanh nào không cần đăng ký kinh doanh? và khi nào phải đăng ký hộ kinh doanh. Việc hiểu rõ các quy định này không chỉ giúp người kinh doanh tuân thủ pháp luật mà còn tránh được rủi ro bị xử phạt hành chính. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn nắm rõ những trường hợp được miễn đăng ký, quy trình đăng ký hợp pháp, cũng như các lưu ý quan trọng theo quy định mới nhất năm 2025.

1. Hộ kinh doanh là gì?

Theo Điều 79 Nghị định 01/2021/NĐ-CP về đăng ký doanh nghiệp, hộ kinh doanh là hình thức do một cá nhân hoặc các thành viên hộ gia đình cùng góp vốn và chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình đối với hoạt động kinh doanh. Hộ kinh doanh thường phù hợp với mô hình nhỏ, quy mô địa phương, không cần cơ cấu tổ chức phức tạp như doanh nghiệp.

2. Hộ kinh doanh nào không cần đăng ký kinh doanh?

Không phải mọi hoạt động kinh doanh đều bắt buộc phải đăng ký. Cụ thể, theo Khoản 2 Điều 79 Nghị định 01/2021/NĐ-CP, những trường hợp sau đây được phép kinh doanh mà không cần đăng ký hộ kinh doanh:

2.1. Cá nhân kinh doanh nhỏ lẻ, thời vụ

• Bán hàng rong, quà vặt, hàng ăn nhỏ, buôn chuyến.
• Các hoạt động thương mại nhỏ không có địa điểm kinh doanh cố định.
• Người làm dịch vụ vặt như sửa xe, đánh giày, bán báo, cắt tóc tại nhà.

Ví dụ: Một người bán xôi buổi sáng, hoặc bán trái cây dạo quanh khu dân cư không cần đăng ký hộ kinh doanh.

2.2. Hộ sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp, làm muối

• Cá nhân, hộ gia đình sản xuất và trực tiếp bán sản phẩm nông nghiệp, ngư nghiệp, muối do mình làm ra không bắt buộc đăng ký.
• Tuy nhiên, nếu mua sản phẩm của người khác để bán lại thì phải đăng ký hộ kinh doanh.

2.3. Người làm nghề thủ công truyền thống quy mô nhỏ

• Làm mây tre đan, gốm, đồ gỗ, đan lát, thêu tay… tại hộ gia đình.
• Nếu chỉ sản xuất tại nhà, bán tại địa phương, không cần đăng ký kinh doanh.

2.4. Người làm nghề dịch vụ có thu nhập thấp

Thẩm quyền quy định mức thu nhập thấp áp dụng trên phạm vi địa phương thuộc về Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương.

Lưu ý: 

• Dù được miễn đăng ký, các cá nhân này vẫn phải tuân thủ quy định về thuế, an toàn thực phẩm, vệ sinh môi trường, phòng cháy chữa cháy, tùy theo lĩnh vực hoạt động.
• Đối với các trường hợp hộ gia đình, cá nhân kinh doanh những ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, việc đăng ký kinh doanh vẫn phải được thực hiện đầy đủ theo đúng quy định của pháp luật.

3. Khi nào phải đăng ký hộ kinh doanh?

Theo Nghị định 01/2021/NĐ-CP về đăng ký doanh nghiệp, mọi cá nhân hoặc hộ gia đình có hoạt động kinh doanh thường xuyên, có địa điểm cố định và sử dụng lao động thuê mướn thì phải đăng ký hộ kinh doanh.

Khi nào phải đăng ký hộ kinh doanh?

Có địa điểm kinh doanh cố định

• Khi bạn mở cửa hàng, quán ăn, tiệm tạp hóa, tiệm cắt tóc, xưởng nhỏ…
• Hoạt động diễn ra thường xuyên tại một địa điểm cụ thể.

Ví dụ: Mở quán cà phê tại nhà, mở cửa hàng quần áo, tiệm sửa xe… → phải đăng ký hộ kinh doanh.

Có doanh thu thường xuyên, ổn định

• Nếu bạn kinh doanh có thu nhập định kỳ, không mang tính thời vụ, bạn phải đăng ký.
• Đặc biệt, nếu bạn phải kê khai và nộp thuế khoán hằng năm, cơ quan thuế sẽ yêu cầu giấy đăng ký hộ kinh doanh để xác định mã số thuế.

Có thuê lao động

• Khi bạn thuê 1 hoặc nhiều nhân viên làm việc thường xuyên (phục vụ, bán hàng, kế toán…).
• Việc thuê người cho thấy quy mô hoạt động lớn hơn cá nhân nhỏ lẻ → bắt buộc đăng ký.

Lưu ý: Nếu hộ kinh doanh sử dụng từ 10 lao động trở lên, bạn phải chuyển đổi sang loại hình doanh nghiệp (theo quy định tại Điều 66 Nghị định 01/2021/NĐ-CP).

Có tên, biển hiệu hoặc thương hiệu riêng

• Khi bạn đặt tên cho cửa hàng, xưởng, dịch vụ (ví dụ: “Tiệm bánh An Nhiên”, “Cửa hàng thời trang Linh Chi”…),
• hoặc có bảng hiệu, quảng cáo trên mạng xã hội, website → bạn phải đăng ký hộ kinh doanh để hợp pháp hóa tên thương hiệu.

Kinh doanh ngành nghề có điều kiện

Các ngành nghề liên quan đến an toàn thực phẩm, y tế, giáo dục, dịch vụ có điều kiện (như spa, nail, quán ăn, cà phê, cầm đồ, photocopy, sửa xe, internet công cộng…) đều phải đăng ký hộ kinh doanh trước khi xin các giấy phép con khác.

4. Nếu không đăng ký hộ kinh doanh sẽ bị xử phạt thế nào?

Theo Điều 62, Nghị định 122/2021/NĐ-CP có quy định: Nếu bạn thuộc diện phải đăng ký (ví dụ: có cửa hàng, địa điểm cố định, thuê nhân viên, có biển hiệu…) nhưng không đăng ký hộ kinh doanh, thì:

• Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với cá nhân. Tiền phạt gấp đôi với với tổ chức vi phạm.
• Buộc ngừng hoạt động kinh doanh cho đến khi hoàn tất việc đăng ký.

Ngoài tiền phạt, bạn có thể bị áp dụng một hoặc nhiều biện pháp sau:

• Buộc đăng ký hộ kinh doanh hợp pháp.
• Buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được từ hoạt động kinh doanh không đăng ký.
• Buộc ngừng sử dụng biển hiệu, quảng cáo, thương hiệu đang hoạt động trái phép.

5. Quy trình đăng ký hộ kinh doanh cá thể

Mặc dù việc đăng ký là bước bắt buộc để hợp pháp hóa hoạt động kinh doanh, nhiều cá nhân vẫn băn khoăn về quy định hộ kinh doanh nào không cần đăng ký kinh doanh. Sau khi xác định rõ nghĩa vụ pháp lý của mình và thấy mình không thuộc diện miễn trừ, bạn cần nắm chắc các bước tiếp theo. Dưới đây là quy trình đăng ký hộ kinh doanh cá thể chi tiết và chuẩn xác, giúp bạn hoàn thành hồ sơ một cách nhanh chóng và chính thức bắt đầu công việc kinh doanh.

– Chuẩn bị hồ sơ:

• Giấy đề nghị đăng ký hộ kinh doanh.
• Bản sao CCCD/CMND của chủ hộ.
• Hợp đồng thuê mặt bằng (nếu có).
• Bản sao văn bản ủy quyền của thành viên hộ gia đình cho một thành viên làm chủ hộ kinh doanh đối với trường hợp các thành viên hộ gia đình đăng ký hộ kinh doanh.

– Nộp hồ sơ tại: Người thành lập hộ kinh doanh hoặc hộ kinh doanh thực hiện đăng ký hộ kinh doanh tại Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã nơi đặt trụ sở hộ kinh doanh. Hoặc bạn có thể đăng ký hộ kinh doanh cá thể online để tiết kiệm thời gian và công sức đi lại. 

– Nhận kết quả: Sau khoảng 3–5 ngày làm việc, bạn sẽ nhận được Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh.

– Thực hiện nghĩa vụ sau đăng ký: Đăng ký thuế, mua hóa đơn, mở tài khoản ngân hàng (nếu cần).

6. Một số lưu ý quan trọng

Để việc kinh doanh diễn ra đúng luật, thuận lợi và bền vững, cá nhân hoặc hộ gia đình cần ghi nhớ các điểm quan trọng sau:

• Hộ kinh doanh chỉ được đăng ký 1 địa điểm.
• Nếu sử dụng từ 10 lao động trở lên, bắt buộc phải chuyển đổi sang doanh nghiệp.
• Không được cho thuê lại giấy phép hoặc mượn tên đăng ký.
• Trường hợp kinh doanh không đăng ký khi bắt buộc, mức phạt có thể lên tới 10.000.000 đồng (theo Nghị định 122/2021/NĐ-CP).
• Mỗi cá nhân chỉ được thành lập 1 hộ kinh doanh trên phạm vi toàn quốc. Điều này tạo ra sự khác biệt cơ bản so với mô hình doanh nghiệp. Nếu bạn đang cân nhắc việc mở rộng hoặc so sánh các hình thức kinh doanh, việc nắm rõ quy tắc này là rất cần thiết. Để hiểu rõ hơn về khả năng mở rộng quy mô, bạn có thể tham khảo thêm thông tin về mỗi cá nhân được thành lập bao nhiêu công ty theo luật doanh nghiệp hiện hành.

7. Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Có cần đăng ký hộ kinh doanh nếu bán hàng online không?

2. Có được đăng ký nhiều hộ kinh doanh không?

3. Bán hàng tại chợ có cần đăng ký hộ kinh doanh không?

 Tóm lại, hiểu rõ hộ kinh doanh nào không cần đăng ký kinh doanh và khi nào phải đăng ký hộ kinh doanh là bước đầu tiên để hoạt động đúng pháp luật. Việc đăng ký không chỉ giúp bạn tránh rủi ro pháp lý, mà còn tạo uy tín và cơ hội mở rộng kinh doanh trong tương lai. Nếu bạn vẫn băn khoăn, hãy liên hệ với Việt Mỹ Law – với hơn 13 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực kế toán và pháp lý doanh nghiệp, chúng tôi có thể giải đáp và đưa ra hướng giải quyết cho bất kỳ khó khăn nào của quý khách.

Hãy Liên hệ với chúng tôi ngay để được tư vấn miễn phí 24/7.

Giải pháp luật doanh nghiệp tối ưu, đồng hành cùng bạn

Việt Mỹ Law cung cấp dịch vụ pháp lý, tư vấn luật, thành lập doanh nghiệp, giấy phép kinh doanh và hỗ trợ pháp luật trọn gói. Uy tín – Nhanh chóng – Đúng luật.

HOTLINE: 0989 699 287 (HỖ TRỢ 24/7)