Năm 2025 là giai đoạn chuyển giao pháp lý quan trọng đối với các chủ thể kinh doanh cá thể. Để tránh rủi ro bị truy thu hoặc xử phạt hành chính, việc nắm rõ hộ kinh doanh phải nộp thuế gì là điều kiện tiên quyết. Bài viết này sẽ phân tích chi tiết các loại thuế hộ kinh doanh phải nộp (GTGT, TNCN, Môn bài), hướng dẫn cách tính thuế hộ kinh doanh theo Thông tư 40/2021/TT-BTC, đồng thời cập nhật toàn diện về lộ trình xóa bỏ Thuế Khoán và chuyển sang kê khai bắt buộc từ năm 2026.
Nghĩa vụ thuế của HKD được xác định dựa trên doanh thu tính thuế trong năm dương lịch. Nguyên tắc chung là “doanh thu trên ngưỡng phải nộp thuế, doanh thu dưới ngưỡng được miễn thuế”. Tuy nhiên, ngưỡng này đang có sự điều chỉnh quan trọng trong giai đoạn 2025 – 2026.
– Căn cứ pháp lý: Chủ yếu dựa trên Thông tư 40/2021/TT-BTC hướng dẫn thuế GTGT, TNCN áp dụng cho cá nhân kinh doanh, và các Luật Thuế sửa đổi sắp được áp dụng.
– Điểm mấu chốt: Ngưỡng doanh thu miễn thuế (Cập nhật 3 cấp độ):
|
|
|
– Lưu ý quan trọng về kê khai: Đối với hộ kinh doanh được miễn thuế, HKD vẫn phải thực hiện kê khai thuế, nộp hồ sơ kê khai theo quy định của pháp luật nhằm đảm bảo tính minh bạch và quản lý của cơ quan thuế.
Khi xác định hộ kinh doanh phải nộp thuế gì, có ba loại thuế/phí chính mà mọi HKD cần quan tâm, áp dụng cho các HKD có doanh thu trên ngưỡng miễn thuế.
| – Đặc điểm: Lệ phí môn bài (thường gọi là Thuế môn bài) là khoản phí cố định, bắt buộc mà HKD phải nộp hàng năm. Khoản phí này căn cứ vào doanh thu bình quân của năm trước liền kề. |
| – Lộ trình bãi bỏ: Chính sách mới cho thấy lệ phí môn bài đang trong lộ trình bãi bỏ, chính thức không còn áp dụng từ năm 2026. Tuy nhiên, trong năm 2025, HKD vẫn phải nộp. |
– Bảng chi tiết mức nộp theo doanh thu năm liền kề (Năm 2025):
|
Để hiểu rõ cách tính thuế hộ kinh doanh, cần phân biệt hai phương pháp chính: Khoán (áp dụng 2025) và Kê khai (áp dụng bắt buộc 2026).
Hộ kinh doanh cần nộp thuế gì trong 2025 và 2026?
Phương pháp Khoán áp dụng cho đa số HKD quy mô nhỏ. Cơ quan thuế ấn định một mức doanh thu và mức thuế cố định mà HKD phải nộp trong năm.
– Định nghĩa: Thuế ấn định cố định, không phụ thuộc vào doanh thu thực tế phát sinh trong năm.
– Công thức chung:
| Số thuế phải nộp = Doanh thu tính thuế x Tỷ lệ thuế khoán (%). |
– Ví dụ minh họa: Giả sử HKD A kinh doanh dịch vụ ăn uống (Tỷ lệ GTGT 5%, Tỷ lệ TNCN 2%). Doanh thu: 600.000.000 VNĐ/năm. Chủ hộ cần đóng:
Thuế GTGT phải nộp: 600.000.000 x 5% = 30.000.000 VNĐ.
Thuế TNCN phải nộp: 600.000.000 x 2% = 12.000.000 VNĐ.
Tổng thuế phải nộp: 42.000.000 VNĐ (chưa bao gồm lệ phí môn bài).
Phương pháp này áp dụng cho HKD quy mô lớn hoặc tự nguyện chuyển sang kê khai. Đây là phương pháp sẽ được áp dụng bắt buộc từ năm 2026, đòi hỏi HKD phải có sổ sách, chứng từ kế toán đầy đủ.
* Thuế GTGT Kê khai:
Công thức tính tương tự doanh nghiệp (nếu HKD đủ điều kiện khấu trừ):
| Thuế GTGT phải nộp = Thuế GTGT đầu ra – Thuế GTGT đầu vào được khấu trừ. |
Thực tế, trong 2025, hầu hết HKD không đủ điều kiện khấu trừ sẽ nộp theo phương pháp trực tiếp trên doanh thu hoặc áp dụng phương pháp khoán. Tuy nhiên, từ 2026, việc kê khai sẽ dựa trên doanh thu thực tế, áp dụng cho tất cả hộ kinh doanh.
Với HKD nộp thuế GTGT theo phương pháp tính thuế GTGT trực tiếp trên doanh thu có công thức sau:
| Thuế GTGT phải nộp = Doanh thu x Tỷ lệ % |
*Thuế TNCN Kê khai:
| Thuế TNCN phải nộp = Thu nhập tính thuế x Thuế suất (%) |
Trong đó:
– Thu nhập tính thuế = Doanh thu – Chi phí hợp lý – Giảm trừ gia cảnh (nếu có).
– Thuế suất TNCN: áp dụng theo biểu lũy tiến từng phần hoặc thuế suất cố định tùy theo lĩnh vực kinh doanh.
Việc xác định hộ kinh doanh phải nộp thuế gì phụ thuộc trực tiếp vào tỷ lệ thuế suất. Tỷ lệ này được xác định theo lĩnh vực hoạt động như sau:
Tùy thuộc vào ngành nghề kinh doanh mà tỷ lệ tính thuế GTGT (Giá trị gia tăng) và TNCN (Thu nhập cá nhân) sẽ khác nhau, cụ thể:
| STT | Danh mục ngành nghề | Tỷ lệ % tính thuế GTGT |
Tỷ lệ % tính thuế TNCN |
| 1 | Phân phối, cung cấp hàng hóa | 1% | 0,50% |
| 2 | Dịch vụ, xây dựng không bao thầu nguyên vật liệu | 5% | 2-5% |
| 3 | Sản xuất, vận tải, dịch vụ có gắn với hàng hóa, xây dựng có bao thầu nguyên vật liệu |
3% | 1,50% |
| 4 | Hoạt động kinh doanh khác | 2% | 1% |
* Riêng đối với các cá nhân kinh doanh/ hộ kinh doanh, kinh doanh trên các sàn thương mại điện tử ( TMĐT):
Theo quy định tại Nghị định 117/2025/NĐ-CP, các Sàn TMĐT (như Shopee, Lazada, Tiki…) sẽ thực hiện nghĩa vụ khấu trừ và nộp thuế GTGT (Giá trị gia tăng) và TNCN (Thu nhập cá nhân) thay cho HKD khi giao dịch mua bán được hoàn tất.
| Ngành nghề | Thuế GTGT | Thuế TNCN cá nhân cư trú |
Thuế TNCN cá nhân không cư trú
|
| Hàng hóa | 1% | 0.5% | 1% |
| Dịch vụ | 5% | 2% | 2% |
| Vận tải, dịch vụ gắn với hàng hóa | 3% | 1.5% | 2% |
Xem thêm: Hướng dẫn chi tiết cách tính thuế hộ kinh doanh 2026 mới nhất
Năm 2026 không chỉ là một năm mới mà là cột mốc đánh dấu sự thay đổi căn bản trong cơ chế quản lý thuế đối với HKD. Những thay đổi này nhằm nâng cao tính minh bạch, công bằng và hiệu quả quản lý.
– Cơ sở pháp lý: Dựa trên định hướng của Luật Quản lý Thuế và các Nghị định hướng dẫn sắp ban hành.
– Thời điểm áp dụng: Từ ngày 01/01/2026.
– Hệ quả: Tất cả HKD phải chuyển sang phương pháp kê khai. Điều này buộc HKD phải:
Như đã đề cập, Chính phủ đang đề nghị điều chỉnh ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế TNCN lên 500 triệu VNĐ/năm.
Ý nghĩa đối với HKD:
Phương pháp tính mới kèm theo: Đối với HKD có doanh thu từ 500 triệu đến 3 tỷ VNĐ/năm, vẫn có thể được áp dụng phương pháp tỷ lệ trên doanh thu, nhưng được trừ đi mức 500 triệu ra khỏi doanh thu trước khi tính thuế. Điều này tạo ra một cơ chế linh hoạt, vừa khuyến khích kê khai minh bạch, vừa giảm gánh nặng tính toán chi phí phức tạp.
Xem thêm: Đề xuất ngưỡng doanh thu miễn thuế 500 triệu/ năm cho hộ kinh
Bên cạnh việc xác định hộ kinh doanh phải nộp thuế gì, HKD cũng cần nắm rõ quy trình và thời hạn nộp thuế để tránh các hình phạt chậm nộp.
Phương thức nộp thuế điện tử ngày càng được khuyến khích vì tính tiện lợi và nhanh chóng:
Xem chi tiết: Chi tiết 3 cách tự nộp thuế kê khai cho hộ kinh doanh tại nhà mới nhất
1. HKD có cần nộp hồ sơ kê khai khi được miễn thuế không?
| Có. Đây là một điểm mà nhiều HKD thường nhầm lẫn. Dù HKD có doanh thu dưới ngưỡng miễn thuế (100 triệu, 200 triệu, hoặc 500 triệu VNĐ), họ vẫn phải thực hiện nghĩa vụ nộp hồ sơ kê khai thuế (thường là Mẫu 01/CNKD) cho cơ quan thuế. Việc này nhằm mục đích để cơ quan thuế nắm được thông tin hoạt động, quản lý và theo dõi doanh thu thực tế của HKD, đảm bảo tính minh bạch và tuân thủ pháp luật (Tham khảo: Bài viết về quy trình kê khai thuế HKD). Nếu không nộp hồ sơ đúng hạn, HKD vẫn có thể bị xử phạt hành chính. |
2. Nếu nộp thuế chậm thời hạn thì bị xử phạt như thế nào?
| Phạt hành chính: Áp dụng theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP (Phạt chậm nộp hồ sơ, tùy theo số ngày chậm). |
3. HKD có được khấu trừ thuế GTGT đầu vào như doanh nghiệp không?
| Không. HKD nộp thuế theo phương pháp tỷ lệ % trên doanh thu không được áp dụng cơ chế khấu trừ thuế GTGT đầu vào giống như doanh nghiệp. Điều này có nghĩa là thuế GTGT đầu vào mà HKD phải trả khi mua hàng hóa/dịch vụ sẽ không được cấn trừ vào thuế GTGT đầu ra. Tuy nhiên, khoản thuế GTGT đầu vào này sẽ được tính vào chi phí hợp lý để giảm bớt thu nhập chịu thuế TNCN khi HKD chuyển sang phương pháp Kê khai từ năm 2026. |
4. Hộ kinh doanh có bắt buộc phải chuyển đổi thành Doanh nghiệp không?
| Không bắt buộc. HKD là một mô hình kinh doanh cá thể hợp pháp. Tuy nhiên, nếu HKD đạt đến quy mô lớn (ví dụ: doanh thu trên 3 tỷ/năm, có nhu cầu mở rộng chi nhánh, hoặc cần xuất hóa đơn VAT đầu vào/đầu ra để làm việc với các đối tác lớn), việc chuyển đổi thành công ty/doanh nghiệp sẽ mang lại lợi thế về pháp lý, thương hiệu và khả năng huy động vốn (Tham khảo: Bài viết về so sánh HKD và Doanh nghiệp). Trong bối cảnh Thuế Khoán bị xóa bỏ, áp lực sổ sách sẽ tăng lên, khiến nhiều HKD quy mô lớn tự nguyện chuyển đổi để hưởng các quyền lợi về khấu trừ thuế. |
5. Bao giờ thì chính sách ngưỡng miễn thuế 500 triệu VNĐ được áp dụng chính thức?
| Chính sách ngưỡng miễn thuế 500 triệu VNĐ hiện vẫn là đề xuất của Chính phủ (Bộ Tài chính) tại thời điểm cuối năm 2025, nhằm trình Quốc hội xem xét thông qua trong các kỳ họp sắp tới.
Mặc dù đề xuất này có tính khả thi cao và nhận được sự đồng thuận lớn, HKD cần theo dõi sát sao văn bản pháp luật chính thức (như Nghị định hướng dẫn hoặc Luật Thuế TNCN sửa đổi) được ban hành để nắm được thời điểm áp dụng chính thức (dự kiến sẽ là từ 01/01/2026). Trong thời gian chờ đợi, ngưỡng 100 triệu VNĐ (năm 2025) và 200 triệu VNĐ (từ 2026) vẫn là căn cứ pháp lý. |
Tạm kết
Bài viết đã phân tích chi tiết hộ kinh doanh phải nộp thuế gì trong năm 2025, bao gồm 3 loại thuế chính là GTGT, TNCN và Lệ phí môn bài. Đồng thời, chúng tôi đã chỉ ra những thay đổi cốt lõi trong cách tính thuế hộ kinh doanh từ năm 2026, đặc biệt là việc xóa bỏ Thuế Khoán và chuyển sang Kê khai bắt buộc.
Việc Chính phủ đề nghị nâng ngưỡng miễn thuế lên 500 triệu VNĐ/năm là một tín hiệu tích cực, cho thấy xu hướng hỗ trợ HKD quy mô nhỏ. Tuy nhiên, chưa có thông tin chính xác, Việt Mỹ Law sẽ cập nhật đến bạn trong các bài viết mới nhất.
Để đảm bảo quá trình chuyển đổi pháp lý diễn ra suôn sẻ, không vi phạm và tối ưu hóa chi phí thuế trong giai đoạn 2025 – 2026 đầy biến động, HKD nên tìm kiếm sự hỗ trợ chuyên gia tư vấn thuế ngay hôm nay. Với hơn 13 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực pháp lý và thuế doanh nghiệp, Việt Mỹ Law tự hào là 1 trong các đơn vị cung cấp dịch vụ kế toán – thuế hàng đầu Việt Nam. Với hệ thống văn phòng đại diện và chi nhánh trải rông khắp các tỉnh thành trên cả nước, đội ngũ chuyên viên kế toán của chúng tôi sẽ hỗ trợ quý khách một cách nhanh nhất, bán sát tình hình doanh nghiệp, đưa ra tư vấn thực tế nhất!
Hãy Liên hệ với chúng tôi ngay để được tư vấn miễn phí 24/7.
Giải pháp luật doanh nghiệp tối ưu, đồng hành cùng bạn
Việt Mỹ Law cung cấp dịch vụ pháp lý, tư vấn luật, thành lập doanh nghiệp, giấy phép kinh doanh và hỗ trợ pháp luật trọn gói. Uy tín – Nhanh chóng – Đúng luật.
HOTLINE: 0989 699 287 (HỖ TRỢ 24/7)
Chuyên gia Lê Lưu Liên có hơn 20 năm kinh nghiệm quản trị doanh nghiệp, tư vấn, hỗ trợ pháp lý, thuế và cố vấn chiến lược. Luật sư Lê Lưu Liên là một chuyên gia đầu ngành trong lĩnh lực Luật và kế toán tại Việt Nam, người sáng lập thương hiệu Luật và kế toán Sao Kim đã nhượng quyền thương hiệu thành công hơn 30 chi nhánh toàn quốc. Sao Kim là thương hiệu duy nhất của Việt Nam đủ uy tín để nhượng quyền và thành công trong lĩnh vực Luật và Kế toán.
