Từ năm 2026, chính sách thuế tại Việt Nam sẽ có bước chuyển lớn khi thuế khoán chính thức bị xóa bỏ, thay vào đó là cách tính thuế hộ kinh doanh mới 2026 dựa trên doanh thu và chi phí thực tế. Đây là cải cách quan trọng nhằm minh bạch hóa nghĩa vụ thuế, đảm bảo công bằng giữa các hộ kinh doanh và khuyến khích chuyển đổi lên mô hình doanh nghiệp. Việc hiểu rõ quy định, cách tính thuế và chuẩn bị sớm hồ sơ, hóa đơn điện tử sẽ giúp hộ kinh doanh tránh rủi ro, nắm bắt cơ hội phát triển bền vững trong bối cảnh quản lý thuế hiện đại.
Theo định hướng của Bộ Tài chính và Tổng cục Thuế, năm 2026 đánh dấu giai đoạn chuyển đổi từ thuế khoán sang thuế kê khai. Cụ thể:
Theo báo cáo của Bộ Tài chính năm 2024, cả nước có hơn 1,7 triệu hộ kinh doanh đang nộp thuế khoán, đóng góp khoảng 2,5% tổng thu ngân sách quốc gia. Tuy nhiên, mô hình này bộc lộ nhiều hạn chế, khiến việc quản lý thuế thiếu chính xác và công bằng giữa các hộ.
>> Xem thêm: 8 điểm mới về luật thuế 2025 cho hộ kinh doanh, Cập nhật mới 2026 để biết chi tiết nhất tất cả các chính sách về thuế hộ kinh doanh mới nhất.
Trước đây, phần lớn hộ kinh doanh (HKD) áp dụng phương pháp tính thuế khoán – nghĩa là cơ quan thuế sẽ ấn định một mức thuế cố định dựa trên quy mô, ngành nghề và doanh thu ước tính hàng năm của hộ kinh doanh.
Phương pháp này có ưu điểm là giúp đơn giản hóa thủ tục hành chính và giảm bớt gánh nặng sổ sách cho HKD. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển của nền kinh tế số và yêu cầu về minh bạch tài chính, phương pháp thuế khoán đã dần bộc lộ nhiều hạn chế:
| Không minh bạch | Mức thuế thường được “khoán” dựa trên ước tính, không phản ánh đúng doanh thu. |
| Tiêu cực trong khâu ấn định | Một số trường hợp phát sinh tình trạng “thỏa thuận” giữa người nộp và cán bộ thuế.
|
| Thiếu công bằng | Hai hộ kinh doanh cùng ngành nghề, cùng quy mô nhưng có thể nộp mức thuế rất khác nhau. |
| Không khuyến khích phát triển | Hộ kinh doanh ngại mở rộng vì sợ bị tăng mức khoán, không có động lực chuyển đổi sang doanh nghiệp. |
.
Việc chuyển đổi từ thuế khoán hộ kinh doanh lên hình thức kê khai thuế mang lại các lợi ích thiết thực sau đây:
| Nâng cao quyền tự chủ | Chủ động xác định chính xác doanh thu, chi phí và lợi nhuận thực tế, từ đó minh bạch hóa tình hình tài chính. |
| Tăng khả năng vay vốn | Quản lý tài chính bài bản giúp dễ dàng tiếp cận nguồn vốn từ ngân hàng hoặc thuận lợi chuyển đổi mô hình lên doanh nghiệp. |
| Hưởng ưu đãi Thuế | Có cơ sở pháp lý rõ ràng để được hưởng các ưu đãi thuế dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa (nếu đáp ứng tiêu chí). |
| Giảm rủi ro pháp lý | Hạn chế tối đa nguy cơ bị cơ quan thuế ấn định, truy thu hoặc xử phạt hành chính do sai lệch dữ liệu. |
| Hướng tới chuẩn mực quốc tế | Việt Nam đang dần số hóa quản lý thuế, tương thích với mô hình của OECD và các nước ASEAN. |
Quy định mới về quản lý thuế đối với Hộ kinh doanh (HKD) đã có sự thay đổi lớn, chính thức loại bỏ phương pháp thuế khoán truyền thống. Sự thay đổi này được quy định cụ thể như sau:
Sự chuyển đổi này nhằm tăng cường tính minh bạch, công bằng trong nghĩa vụ thuế và giúp HKD chủ động quản lý tài chính. Đề án kèm theo Quyết định 3389/QĐ-BTC năm 2025 đã hướng dẫn chi tiết cách tính thuế cho 03 nhóm hộ kinh doanh khi áp dụng phương pháp kê khai và tự nộp thuế mới.
Cách tính thuế hộ kinh doanh 2026 theo quy định mới
Cách tính thuế hộ kinh doanh 2026 chi tiết khi bỏ thuế khoán sang kê khai và tự nộp thuế đối với 03 nhóm hộ kinh doanh như sau:
Thuế được tính theo phương pháp trực tiếp trên doanh thu:
| Số thuế GTGT phải nộp = Doanh thu tính thuế GTGT × Tỷ lệ thuế GTGT |
| Số thuế TNCN phải nộp = Doanh thu tính thuế TNCN × Tỷ lệ thuế TNCN |
Cụ thể, theo Bảng 2 mô hình quản lý thuế với hộ, cá nhân kinh doanh tại Đề án kèm theo Quyết định 3389/QĐ-BTC năm 2025 hướng dẫn như sau:
| Tiêu chí | Nhóm 1 Doanh thu ≤ 200 triệu |
Nhóm 2 200 triệu < DT ≤ 3 tỷ |
Nhóm 3 Doanh thu > 3 tỷ |
| Thuế GTGT | Không phải nộp | – Theo phương pháp trực tiếp theo % doanh thu: Thuế GTGT phải nộp = Doanh thu x Tỷ lệ % – Tự nguyện đăng ký áp dụng phương pháp khấu trừ nếu đủ điều kiện: Thuế GTGT phải nộp = Thuế GTGT đầu ra – Thuế GTGT đầu vào được khấu trừ |
– Bắt buộc áp dụng khấu trừ
Thuế GTGT phải nộp = Thuế GTGT đầu ra – Thuế GTGT đầu vào được khấu trừ |
| Thuế TNCN | Không phải nộp | Tính theo tỷ lệ % trên doanh thu theo từng ngành nghề Số thuế TNCN phải nộp = Doanh thu x Tỷ lệ % |
Tính trên thu nhập tính thuế x 17% (Thu nhập tính thuế = Doanh thu – chi phí hợp lý) |
| Trách nhiệm kê khai doanh thu | Kê khai 2 lần/năm (đầu/ giữa năm và cuối năm) để xác định nghĩa vụ thuế | Kê khai theo quý (4 lần/năm) + quyết toán năm |
Kê khai theo tháng (nếu có doanh thu năm trên 50 tỷ) hoặc quý, quyết toán năm
|
| Hóa đơn | Khuyến khích dùng hóa đơn điện tử có mã (trong giao dịch với người tiêu dùng) | Bắt buộc dùng HĐĐT khởi tạo từ máy tính tiền nếu DT > 1 tỷ và có hoạt động kinh doanh bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ trực tiếp đến người tiêu dùng; |
Bắt buộc dùng hóa đơn điện tử có mã hoặc HĐĐT khởi tạo từ máy tính tiền
|
| Sổ kế toán | Ghi chép đơn giản (được hỗ trợ phần mềm đơn giản miễn phí) | Sổ kế toán đơn giản, phần mềm miễn phí | Bắt buộc theo chế độ kế toán của DN siêu nhỏ hoặc DN vừa |
| Tài khoản ngân hàng | Không bắt buộc | Bắt buộc mở tài khoản riêng phục vụ kinh doanh | Bắt buộc mở tài khoản riêng phục vụ kinh doanh |
| Chuyển đổi pp tính thuế | Không áp dụng | Nếu DT > 3 tỷ trong 2 năm liên tục → áp dụng như nhóm 3 từ năm sau |
Áp dụng như DN. Được khấu trừ thuế GTGT đầu vào từ kỳ đầu tiên
|
| Kinh doanh qua nền tảng TMĐT | Nếu sàn có chức năng thanh toán: – Sàn khấu trừ, kê khai và nộp thay thuế GTGT, TNCN theo tỷ lệ % trên doanh thu – Nếu DT cuối năm < 200tr, được xử lý hoàn nộp thừa thuế đã nộp thay Nếu sàn không có chức năng thanh toán: – Cá nhân phải tự kê khai, nộp thuế theo từng lần phát sinh, tháng hoặc quý |
Nếu sàn có chức năng thanh toán: – Sàn khấu trừ, kê khai và nộp thay thuế GTGT, TNCN theo tỷ lệ % trên doanh thu – Nếu DT cuối năm < 200tr, được xử lý hoàn nộp thừa thuế đã nộp thay Nếu sàn không có chức năng thanh toán: – Cá nhân phải tự kê khai, nộp thuế theo từng lần phát sinh, tháng hoặc quý |
Nếu sàn có chức năng thanh toán:
– Sàn khấu trừ, kê khai và nộp thay thuế GTGT, TNCN theo tỷ lệ % trên doanh thu – Nếu DT cuối năm < 200tr được xử lý hoàn nộp thừa thuế đã nộp thay Nếu sàn không có chức năng thanh toán: – Cá nhân phải tự kê khai, nộp thuế theo từng lần phát sinh, tháng hoặc quý |
| Hỗ trợ từ cơ quan nhà nước | – Miễn phí phần mềm kế toán – Hỗ trợ sử dụng hóa đơn điện tử – Tư vấn pháp lý |
– Miễn phí phần mềm kế toán – Hỗ trợ sử dụng hóa đơn điện tử – Tư vấn pháp lý |
– Miễn phí phần mềm kế toán
– Hỗ trợ sử dụng hóa đơn điện tử – Tư vấn pháp lý – Khuyến khích chuyển đổi sang doanh nghiệp để hưởng ưu đãi theo Nghị quyết 68 & 198 |
Như vậy, từ 2026, lệ phí môn bài được miễn hoàn toàn. Hộ kinh doanh chỉ cần đóng 2 loại thuế: Thuế giá trị gia tăng (GTGT) và thuế thu nhập cá nhân (TNCN). 3 nhóm hộ kinh doanh có cách tính thuế khác nhau như bảng trên.
Ngoài cách tính thuế hộ kinh doanh, bạn có thể xem các mục khác như: Trách nhiệm kê khai doanh thu, Hóa đơn,. Sổ kế toán,… tại bảng trên.
Vậy tỷ lệ thuế ( hay còn gọi là Thuế suất là bao nhiêu) Theo dõi tại phần 3.2 Bảng tra cứu thuế suất hộ kinh doanh theo ngành nghề bên dưới đây.
>>> Xem thêm:
Tỷ lệ tính thuế GTGT (Giá trị gia tăng) và TNCN (Thu nhập cá nhân) cho hộ kinh doanh sẽ tùy thuộc vào ngành nghề kinh doanh, theo quy định tại Thông tư 40/2021/TT-BTC.
| STT | Danh mục ngành nghề | Tỷ lệ % tính thuế GTGT |
Tỷ lệ % tính thuế TNCN |
| 1 | Phân phối, cung cấp hàng hóa | 1% | 0,50% |
| 2 | Dịch vụ, xây dựng không bao thầu nguyên vật liệu | 5% | 2-5% |
| 3 | Sản xuất, vận tải, dịch vụ có gắn với hàng hóa, xây dựng có bao thầu nguyên vật liệu |
3% | 1,50% |
| 4 | Hoạt động kinh doanh khác | 2% | 1% |
* Riêng đối với các hộ kinh doanh/ cá nhân kinh doanh, kinh doanh trên các sàn thương mại điện tử ( TMĐT):
Theo quy định tại Nghị định 117/2025/NĐ-CP, các Sàn TMĐT (như Shopee, Lazada, Tiki…) sẽ thực hiện nghĩa vụ khấu trừ và nộp thuế GTGT (Giá trị gia tăng) và TNCN (Thu nhập cá nhân) thay cho Hộ kinh doanh khi giao dịch được hoàn tất.
| Ngành nghề | Thuế GTGT | Thuế TNCN cá nhân cư trú |
Thuế TNCN cá nhân không cư trú
|
| Hàng hóa | 1% | 0.5% | 1% |
| Dịch vụ | 5% | 2% | 2% |
| Vận tải, dịch vụ gắn với hàng hóa | 3% | 1.5% | 2% |
Phương pháp tính thuế khoán sắp kết thúc vai trò sau ngày 01/01/2026. Để giúp Hộ kinh doanh thích nghi kịp thời với phương thức kê khai và tự nộp thuế mới, dưới đây là bảng so sánh chi tiết, làm rõ những khác biệt cốt lõi về cơ sở tính thuế, trách nhiệm và tính minh bạch giữa thuế khoán cũ và cách tính thuế hộ kinh doanh mới 2026.
| Tiêu chí | Thuế khoán cũ | Cách tính thuế mới 2026 |
| Cách xác định thuế | Ước lượng theo khảo sát | Dựa trên doanh thu và chi phí thực tế |
| Chứng từ, hóa đơn | Không bắt buộc | Bắt buộc có hóa đơn điện tử |
| Phương thức nộp | Nộp cố định hàng năm | Kê khai định kỳ (quý/năm) |
| Độ minh bạch | Thấp | Cao |
| Rủi ro tiêu cực | Dễ phát sinh | Giảm tối đa |
| Cơ hội vay vốn | Khó chứng minh thu nhập | Minh bạch, dễ tiếp cận vốn |
| Hỗ trợ chuyển đổi DN | Hạn chế | Thuận lợi hơn |
Chính sách xóa bỏ thuế khoán và áp dụng cách tính thuế hộ kinh doanh mới 2026 sẽ ảnh hưởng đến hầu hết các hộ kinh doanh, đặc biệt là:
Nhìn chung, các hộ kinh doanh cần chủ động chuyển sang quản lý doanh thu minh bạch, sử dụng hóa đơn điện tử và làm quen với kê khai thuế trực tuyến để thích ứng với quy định mới.
Khi cách tính thuế hộ kinh doanh mới chính thức thay thế thuế khoán, các hộ kinh doanh cần đặc biệt chú ý để tránh sai sót và xử phạt hành chính. Dưới đây là một số điểm quan trọng:
Việc nắm rõ và thực hiện đúng các lưu ý này sẽ giúp hộ kinh doanh chủ động thích ứng với chính sách thuế mới, duy trì hoạt động ổn định và hợp pháp trong giai đoạn chuyển đổi.
1. Khi nào chính thức xóa bỏ thuế khoán?
| Theo kế hoạch, quy định mới có hiệu lực từ ngày 01/01/2026 sau khi Luật Quản lý thuế sửa đổi được Quốc hội thông qua. |
2. Hộ có doanh thu dưới 100 triệu đồng/năm có phải kê khai thuế không?
| Vẫn được miễn thuế, nhưng phải đăng ký và kê khai doanh thu thực tế để được miễn đúng đối tượng. Từ 2026, theo dự thảo Luật thuế thu nhập cá nhân mới nhất, hộ kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu/ năm trở xuống được miễn thuế. |
3. Nếu không kê khai theo quy định mới sẽ bị xử lý thế nào?
| Cơ quan thuế có quyền ấn định doanh thu, truy thu và phạt hành chính theo quy định hiện hành. |
Tạm kết
Việc chuyển đổi từ thuế khoán sang kê khai thuế và áp dụng cách tính thuế hộ kinh doanh 2026 mới từ 01/01/2026 đánh dấu một bước ngoặt lớn, yêu cầu mọi Hộ kinh doanh phải nắm vững cách tính thuế hộ kinh doanh 2026 và chủ động quản lý dòng tiền, hóa đơn chứng từ. Đây là cơ hội để HKD minh bạch hóa tài chính nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro nếu kê khai không chính xác.
Để đảm bảo tuân thủ tuyệt đối, tránh bị phạt do kê khai sai sót và tối ưu hóa chi phí thuế, việc ủy thác cho đơn vị chuyên nghiệp là cần thiết. Với 13 năm kinh nghiệm chuyên sâu về pháp lý và kế toán, cùng đội ngũ chuyên viên am hiểu sâu sắc về Nghị quyết 198 và Quyết định 3389 mới, Việt Mỹ Law cam kết đồng hành cùng Quý khách. Chúng tôi cung cấp dịch vụ kê khai, nộp thuế trọn gói, giúp Hộ kinh doanh vững vàng thích nghi với phương pháp tính thuế mới một cách hiệu quả và an toàn nhất.
Hãy Liên hệ với chúng tôi ngay để được tư vấn miễn phí 24/7.
Giải pháp luật doanh nghiệp tối ưu, đồng hành cùng bạn
Việt Mỹ Law cung cấp dịch vụ pháp lý, tư vấn luật, thành lập doanh nghiệp, giấy phép kinh doanh và hỗ trợ pháp luật trọn gói. Uy tín – Nhanh chóng – Đúng luật.
HOTLINE: 0989 699 287 (HỖ TRỢ 24/7)
Chuyên gia Lê Lưu Liên có hơn 20 năm kinh nghiệm quản trị doanh nghiệp, tư vấn, hỗ trợ pháp lý, thuế và cố vấn chiến lược. Luật sư Lê Lưu Liên là một chuyên gia đầu ngành trong lĩnh lực Luật và kế toán tại Việt Nam, người sáng lập thương hiệu Luật và kế toán Sao Kim đã nhượng quyền thương hiệu thành công hơn 30 chi nhánh toàn quốc. Sao Kim là thương hiệu duy nhất của Việt Nam đủ uy tín để nhượng quyền và thành công trong lĩnh vực Luật và Kế toán.
